Rdzenni mieszkańcy w 10 postaciach meksykańskiego kina


Jak reprezentowane są ludy tubylcze w meksykańskim kinie?


Rdzenne postacie pozostają rzadkością w meksykańskim kinie. W wyidealizowanym lub stereotypowym sposobie ich reprezentowania zwykle przeplata się układ optyczny, który mówi więcej o tych, którzy patrzą na nich z siebie samych.

„Rzadko jesteśmy postrzegani jako agenci polityczni. Jesteśmy wykorzystywani jako rezerwat folklorystyczny, który kulturowo i duchowo uzasadnia stan meksykański (…) Ludność tubylcza nie jest korzeniem Meksyku, jesteśmy ich stałym zaprzeczeniem ”- powiedziała w wywiadzie dla El País lingwistka Yásnaya Elena Aguilar.

Mimo to ostatnio podjęto pewne starania, aby opowiedzieć historie, w których są bohaterami, chociaż różnica między „oni” a „my”, a także role, jakie mogą pełnić w społeczeństwie, są nadal bardzo wyraźne.

Być może dlatego, że produkcja filmowa w Meksyku jest scentralizowana (zgodnie z rocznikiem statystycznym IMCINE w 2005 r. 35% produkcji filmowej miało miejsce w Ciudad de México – miasto Meksyk), rdzenni mieszkańcy nadal są reprezentowani z pewną odległością.

Ten zewnętrzny wygląd zaczyna być konfrontowany z wysiłkami pochodzącymi z tych samych społeczności. Filmy, które nie zostały jeszcze wydane na rynku, takie jak  Nudo mixteco  ( Ángeles Cruz ) i film dokumentalny Tío Yim ( Luna Marán ), zaczynają przyciągać uwagę, między innymi, prezentując autentyczną perspektywę, w której rdzenni mieszkańcy nie są już zwykłymi ludźmi tematu, ale narratorami własnych historii.

Oto niektóre z postaci, poprzez które reprezentowana jest rdzenna populacja Meksyku:

– María Candelaria ( Emilio „Indio” Fernández , 1944). Wygrał w Cannes nagrodę za najlepszy film i najlepszą fotografię za twórczość Gabriela Figueroa. Dolores del Río daje życie rdzennej kobiecie, która żyje odizolowana i odrzucona przez przeszłość matki, a zaakceptowana tylko przez swojego zalotnika, także pokornego Lorenza Rafaela ( Pedro Armendáriz ). Niezaprzeczalny piękno formalne, film pomógł umocnić postać pięknej rdzennej ludności, o ile był zgodny z przyjętymi cechami kanonu piękna zachodniego, a także podkreślał różnice społeczne w Meksyku przed rewolucją ( film osadzony jest w 1909 roku).


María Candelaria

– Tizoc ( Ismael Rodríguez , 1957). Rdzenny mieszkaniec reprezentowany przez Pedro Infante zakochuje się w białej kobiecie (María Félix). Cechy bohatera nasycone są wizją naiwnego Indianina, który panował w złotym wieku kina meksykańskiego, w którym najważniejsze było uwidocznienie meksykańskiego systemu gwiezdnego w przebraniu. Za tę pracę Pedro Infante otrzymuje Złotego Niedźwiedzia na Berlinale. Film otrzymał Złoty Glob za najlepszy film obcojęzyczny.


Tizoc

– María Isabel ( Federico Curiel , 1968): Kolejny przypadek rodzimej kobiety uważanej za piękną, interpretowany przez białą kobietę, w tym przypadku Silvię Pinal. Fabuła tego filmu opowiadała o społecznym wejściu młodej kobiety, choć podkreślała jej moralną czystość, ponieważ bogactwo jej nie zepsuło.


– Calzonzin Inspector (Alfonso Arau, 1974): W roli głównej reżyser, który napisał scenariusz z rysownikiem Eduardo del Río „Rius”, satyre meksykańskiej korupcji politycznej. Jako dobra satyra jego bohaterami były bajki, które podkreślały stereotypowe cechy, więc indyjski Calzonzin nie był wyjątkiem. Chociaż był to typowy obelżywy Indianin, którego cechą charakterystyczną było przebranie, wyśmiewanie padło bardziej na jego przeciwników, grupę polityków, którzy starają się zdobyć przychylność, myląc go z inspektorem.


–  La India María . Cała seria filmów z ponad czterdziestu lat popiera María Elenę Velasco jako jedną z najbardziej znanych postaci rodzimego pochodzenia w kraju. Od  ¡Ay, María, qué puntería!  , aż do   Las delicias del poder  , India Maria była także karykaturalną wersją tubylców (z akcentem i halkami), która czasami tworzyła szczery biały humor uwikłania, a innym razem dotknęła satyrą i wyśmiewaniem potężnych.


Porównanie charakteru Indii Marii w satyrze Rozkosze władzy po zmuszeniu do zajęcia pozycji politycznej.

– Sen Mara’akame ( Federico Ceccheti , 2016). Nieri, nastolatek z Wixáriki, jest ciekawy muzyki i tajemnic Mexico City, ale to koliduje z jego ojcem i jego zainteresowaniem formowaniem go jako Mara’akame lub szamanem. Z bohaterem Luciano Bautista, nastolatka z Huichola, film ma autentyczne i pełne szacunku podejście do tematu.



–  El sueño del Mara’akame   ( Ernesto Contreras , 2017). Zamiast skupiać się na jednym mieście, film wykorzystuje fikcyjny język, aby ujawnić przypadek ostatnich mówców i rychłe zanikanie kultury, tym samym obejmując prawdziwy problem dla wielu prawdziwych społeczności w tym kraju.


Stary człowiek z kijem i kapeluszem w lesie
Alebrije

– Roma: ( Alfonso Cuarón , 2018). Uznany film Alfonso Cuarón próbuje uczynić Mixtec nana Cleo ( Yalitza Aparicio ) bohaterem opowieści. Jednak romantyzowany związek między nią a rodziną, dla której pracuje, pokazuje, że perspektywa nie jest perspektywą Cleo, ale perspektywy samego Cuarona. Nie ma pytań o pracę domową prowadzącą do dynamiki współczesnego niewolnictwa. Chociaż fakt uciekania się do nieprofesjonalnej aktorki, pochodzącej z Mixtec i Triqui, już stanowi postęp.


Rzymska nagroda FIPRESCI
Netflix

– Sonora ( Alejandro Springall , 2019): Wśród mozaiki postaci tworzących ten film, zlokalizowanych w czasach kryzysu i rasizmu na północy kraju, postać grana przez Joaquína Cosío , mądrego, ale miejscowego alkoholika, wyróżnia się. Oparta na powieści La ruta de los caídos, od Guillermo Munro , historia przedstawia kolejny wielki klisz często występujący w westernach , opowiadający o tubylcach posiadających rodową mądrość, ale zanikających z powodu słabości do wad.


Corazón Films

–  El ombligo de Guie’dani   ( Xavi Sala , 2019). Dyrektor katalońskiego pochodzenia Xavi Sala przedstawia klasycyzm i rasizm, który przechodzi nastoletni mówca z Zapotec i  Istmo de Tehuantepec . Ona i jej matka migrują do Mexico City, aby pracować jako służba domowa w zamożnej rodzinie klasowej, ale Guie’dani ( Sótera Cruz ) zaczyna odczuwać niechęć do dyskryminacji, którą otrzymuje od czasu jej przybycia, ponieważ rozbieżności i hierarchie są widoczne z początku. Podejście do relacji pracownik-pracodawca jest znacznie bardziej prymitywne i realistyczne, ale naleganie na potępienie tych niesprawiedliwości ogranicza skupienie na bardziej złożonej reprezentacji bohatera, którego tożsamość Zapotek jest zamazana.

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *